Gökyüzünde çıplak göz ile bakılamayacak bir parlaklığa sahip olan Güneş'i güvenli bir şekilde gözleyebilmek için öncelikle Göz Güvenliği bahsi dikkatle okunmalıdır. Geleneksel olarak bir Güneş Tutulması'nı Tam Tutulma evresi dışında en rahat izleme şekli bir "Tutulma Gözlüğü" kullanmaktır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta filtre olarak kullanılan malzemenin gerekli teknik şartlara uygun olup olmamasıdır. Bu konuda yaygın olarak Black Polymer ve AstroSolar Safety Film adlı malzemeler kullanılmaktadır. Bu yüzden edinilecek tutulma gözlüklerinde kullanılan malzemenin göz sağlığı açısından tavsiye edilen malzemeler olmasına dikkat edilmelidir. Güvenilir bir Güneş filtresi, morötesi ışınım bölgesinde hemen hiç geçirmemeli, görsel ışınımın % 0.003'ten azını geçirmeli (O.D. 5 civarı) ve yakın-kırmızı ötesi ışınım bölgesinde ise % 0.5'ten fazlasını geçirmemelidir (O.D. 2.5 civarı).
Göz sağlığı açısından çok önemli bu konuda önerilen iki malzeme ayrıca TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) tarafından da test edilmiştir. (Grafik için tıklayın)
Güneş ışığını göze zarar vermeyecek şekilde azaltan özel filtreli bu karton gözlüklerin ülkemizde bazı firmalar tarafından üretimi başlamıştır. Ayrıca 29 Mart 2006 tutulması için TÜBİTAK Bilim ve Teknik dergisi tarafından da Mart 2006 sayısı ile bir tutulma gözlüğü dağıtılması planlanmaktadır. Bunun dışında şimdiden bu tür gözlük edinmek isteyenler aşağıdaki adreslerden faydalanabilirler.
Işıltı Yayıncılık
Karman Ltd. Şti.
ZEDI LTD.
Kuban Matbaacılık Yayıncılık
www.eclipse-glasses.com
thousandoaksoptical.com
www.eclipseglasses.co.uk
www.eclips2006.com
Parçalı tutulma evrelerinde kullanılan tutulma gözlükleri.
Optik bir cihazla (teleskop, dürbün vb) emniyetli bir Güneş gözlemi yapabilmek için gelen ışığı yaklaşık olarak 300-800 nm dalgaboyu bölgesinde 1/100000 oranında azaltan bir Güneş Filtresi kullanmak gerekir. Güneş gözlemleri için özel olarak üretilen filtreler alüminyum kaplı cam, folyo benzeri (DİKKAT sadece görünümü benzer!) veya Siyah Polimer adlı malzemelerden üretilir. Yurdumuzda bu tür filtreler direkt olarak satılmamasına rağmen Ankara'da bulunan Kuban Matbaası gümüş içerikli ve otomatik makinalarda tam pozlanarak banyo edilmiş özel filmler hazırlamaktadır. TÜBİTAK UME tarafından test edilen bu malzeme teleskop, kamera vs cihazlarda Güneş Filtresi olarak kullanılabilir. Tabaka olarak çeşitli boyutlarda hazırlanabilen bu malzemeyi firma (www.kubanmatbaa.com) ile irtibata geçerek temin edebilirsiniz. Daha sonra bu malzemeyi teleskop açıklığını veya kamera objektifini TAMAMEN ÖRTECEK şekilde monte ederek çekim yapabilirsiniz.
Teleskop açıklığının önüne yerleştirilen Cam Güneş Filtreleri.Bu tür filtrelerin yurdışından getirtilmesi gerekmektedir. Bu konuda aşağıdaki web adresleri satın almak isteyenlere faydalı olabilir.
Baader Planetarium
SCS Astro
Thousand Oaks Optical
Kendrick stro ınstrumentsFiltre kullanmaksızın daha basit, masrafsız fakat etkili bir yöntem de beyaz bir ekran üzerinde Güneş diskinin bir görüntüsünü elde etmektir. Bunun için yapılması çok basit olan bir İğne Deliği Kamerası (Pinhole Camera) veya üçayak üzerine bağlanmış bir el dürbünü, gemici dürbünü veya mercekli teleskop kullanılabilir. Dürbün Güneş'e yönlendirilip gözmerceğinden belirli bir uzaklığa da beyaz bir kağıt yerleştirilerek Güneş diskinin net bir görüntüsü elde edilmeye çalışılır. Bu yöntemin en büyük avantajı ise birçok kişinin aynı anda emniyetli bir şekilde Güneş diskini görebilmesidir. İğne deliği kamerası hakkındaki ayrıntılı bir çalışmaya GÜNEŞ TUTULMASI ve İĞNE DELİKLİ KAMERAYLA GÜNEŞ GÖZLEMİ bağlantısından ulaşabilirsiniz.
İğne Deliği Kamerası (büyütmek için resim üzerine tıklayın) veya el dürbünü ile basit bir Güneş Projeksiyonu.Teleskop kullanarak projeksiyon yapılmadan önce teleskobun tüpünün, gözmerceği yuvasının ve gözmerceğinin yoğun Güneş ışınlarının oluşturacağı sıcaklığa dayanıklı malzemelerden olmasına dikkat edilmelidir. Meade Schmidt-Cassegrain sınıfı teleskoplarda olduğu gibi açıklığın önünde cam olan kapalı sistemler bu iş için uygun değildir. Newton türü dayanıklı malzemeden yapılmış teleskoplarla kaliteli projeksiyon elde edilebilir. Güneş'in gökyüzündeki hareketini izleyebilecek takip motorlu sistemlerle sık sık Güneş'e yönlendirmeye gerek kalmadan gözlem yapılabilir.
Aynalı bir teleskop (Newton türü) ile bir Güneş Projeksiyonu.Bir başka ilginç projeksiyon metodu da düz bir küçük ayna ile Güneş'in görüntüsünü yeterince uzak bir mesafeden beyaz bir ekrana düşürmektir. Örneğin elinizde 8x5 cm ölçülerinde düz bir ayna varsa bunu Güneş'e doğru tutarak yere paralel doğrultuda yaklaşık 50 m uzaklıkta beyaz bir ekran üzerinde Güneş'in görüntüsü elde edilebilir. Burada projeksiyon kalitesi yansıtıcı yüzeyin aynayı oluşturan camın arka ya da ön yüzünde olmasına göre değişir. Normal aynaların yansıtıcı maddesi camın arka yüzünde olduğu için Güneş ışınları camdan geçerek bu malzemeye ulaşır ve geri döner. Bu sırada kırılmadan dolayı bir miktar kalite kaybı olacaktır. Teleskop ya da optik cihazlarda kullanılan türden camlarla veya düzgün, yansıtıcılığı yüksek metal aynalarla daha iyi görüntü alınabilir.
Düz bir ayna kullanarak yeterince uzak bir ekranda Güneş'in projeksiyonu elde edilebilir.
